Grenzen stellen zonder schuldgevoel:                                                        zo doorbreek je people pleasing

Je krijgt een berichtje met de vraag of je iets kunt regelen. Eigenlijk komt het helemaal niet uit. Je agenda zit vol, je bent moe en je had jezelf voorgenomen om die avond niets meer te doen. Toch typ je: “Ja hoor, is goed.”

Pas daarna komt de irritatie. Niet eens zozeer richting de ander, maar vooral richting jezelf. Waarom heb je alweer ja gezegd terwijl je nee wilde zeggen?

Dat is een herkenbaar patroon bij people pleasing. Je houdt veel rekening met anderen, wilt niemand teleurstellen en past je gemakkelijk aan. Grenzen stellen klinkt dan eenvoudig, maar kan in de praktijk behoorlijk lastig voelen.

Waarom is nee zeggen soms zo moeilijk?

People pleasing gaat vaak verder dan alleen aardig willen zijn. Je kunt gewend zijn geraakt om eerst te kijken naar wat een ander nodig heeft en pas daarna naar jezelf. Soms gaat dat zelfs zo automatisch dat je pas achteraf merkt dat je eigenlijk over je eigen grens bent gegaan.

Misschien wil je gedoe voorkomen. Je bent bang dat iemand je ongezellig, lastig of egoïstisch vindt. Of je voelt je verantwoordelijk voor hoe een ander zich voelt wanneer jij iets weigert.

Daardoor wordt een simpele vraag ineens een heel intern overleg. Kan ik dit wel weigeren? Stel dat ze teleurgesteld is? Is mijn reden wel goed genoeg?

En voordat je het weet, heb je alweer ja gezegd.

Een grens hoeft niet pas te komen wanneer het te veel is

Veel mensen denken bij grenzen stellen aan een duidelijke, harde ‘nee’. Maar grenzen beginnen meestal veel eerder.

Een grens kan ook zijn dat je merkt dat je ergens tegenop ziet. Dat je geïrriteerd raakt wanneer iemand opnieuw iets van je vraagt. Dat je behoefte hebt aan rust, maar toch afspraken blijft maken. Of dat je na een gesprek denkt: Waarom heb ik eigenlijk gezegd dat ik dat wel doe?

Die kleine signalen zijn belangrijk. Je hoeft niet eerst volledig uitgeput of gefrustreerd te raken voordat je iets mag veranderen.

Probeer daarom eens niet alleen te letten op de vraag van de ander, maar ook op je eerste reactie daarop. Voel je ruimte? Of merk je direct spanning, weerstand of twijfel?

Dat vertelt je vaak al veel.

Geef jezelf tijd voordat je antwoordt

Een van de makkelijkste manieren om minder automatisch te pleasen, is niet meteen antwoorden.

Je hoeft niet op iedere vraag direct ja of nee te zeggen. Een simpele zin als “Ik kijk even of het uitkomt en kom erop terug” geeft je tijd om na te denken zonder dat je meteen een beslissing hoeft te nemen.

Gebruik dat moment vervolgens ook echt om jezelf iets te vragen: Wil ik dit doen, of vind ik vooral dat ik dit zou moeten doen?

Dat verschil lijkt klein, maar kan veel duidelijk maken.

Stel dat een vriendin vraagt of je zaterdag wilt helpen met verhuizen. Je eerste gedachte is dat je eigenlijk rust nodig hebt. Daarna begint het denken: Ze heeft mij vorig jaar ook geholpen. Ik kan haar toch niet laten zitten?

Het eerste antwoord vertelt iets over jouw behoefte. Alles wat daarna komt, gaat vaak over verwachtingen, schuldgevoel en verantwoordelijkheidsgevoel.

Kijk wanneer jij het snelst gaat pleasen

People pleasing gebeurt meestal niet in iedere situatie even sterk. Misschien vind je het vooral moeilijk om nee te zeggen tegen familie. Of juist op je werk, omdat je graag betrouwbaar wilt overkomen.

Het kan helpen om een paar situaties terug te halen waarin je achteraf dacht: Dit wilde ik eigenlijk niet.

Schrijf eens op wat er gebeurde. Wie vroeg iets van je? Wat dacht je op dat moment? Waar was je bang voor als je nee zou zeggen?

Op die manier ontdek je beter welke mensen, verwachtingen of omstandigheden jouw neiging om te pleasen activeren.

Dat is waardevolle informatie, want een patroon veranderen wordt een stuk makkelijker wanneer je eerst weet wanneer het begint.

Een grens hoeft geen uitgebreide verdediging te zijn

Wanneer je moeite hebt met grenzen stellen, kan het verleidelijk zijn om je nee uitgebreid uit te leggen.

“Ik zou normaal echt wel helpen, maar ik heb deze week al zoveel gedaan en morgen moet ik ook nog…”

Je probeert daarmee eigenlijk toestemming te krijgen voor je grens.

Maar je hoeft iemand niet volledig te overtuigen voordat jouw nee geldig is. “Dat lukt me deze keer niet” kan voldoende zijn.

Dat kan in het begin ongemakkelijk voelen. Zeker wanneer je gewend bent om rekening te houden met iedere mogelijke reactie van de ander. Toch is juist dat ongemak iets waarmee je kunt oefenen.

Niet ieder schuldgevoel betekent namelijk dat je iets verkeerd doet. Soms betekent het vooral dat je iets anders doet dan je gewend bent.

Oefen eerst met kleine grenzen

Je hoeft niet ineens overal nee tegen te zeggen. Dat zou waarschijnlijk ook helemaal niet bij je passen.

Begin liever klein. Geef aan dat je vandaag geen tijd hebt om te bellen. Kies een restaurant waar jij graag naartoe wilt in plaats van automatisch te zeggen: “Maakt mij niet uit.” Of zeg dat je ergens later op terugkomt voordat je toezegt.

Door met kleine grenzen te oefenen, ervaar je dat duidelijk zijn niet automatisch betekent dat er ruzie ontstaat of dat iemand je afwijst.

Je leert bovendien steeds beter herkennen wat jij eigenlijk wilt.

Van begrijpen naar daadwerkelijk anders doen

Je kunt veel lezen over people pleasing en grenzen stellen. Toch merk je vaak pas verandering wanneer je jouw eigen situaties onderzoekt en ermee gaat oefenen.

Dat is precies waarom schrijven hierbij zo waardevol kan zijn. Wanneer je gedachten alleen door je hoofd gaan, blijf je gemakkelijk in dezelfde redenaties rondjes draaien. Door ze op papier te zetten, zie je sneller waar je jezelf wegcijfert, wanneer je moeilijk nee zegt en welke verwachtingen steeds terugkomen.

In het Werkboek People Pleasing werk je daarom actief met je eigen patronen. Je onderzoekt onder andere welke situaties jouw neiging om te pleasen activeren en oefent met gezondere grenzen en duidelijker uitspreken wat jij nodig hebt.

Het digitale werkboek bestaat uit 32 pagina’s met praktische oefeningen die je helpen om niet alleen te begrijpen waarom je steeds over je grens gaat, maar er ook daadwerkelijk anders mee om te gaan.

Je hoeft niet minder aardig te worden

Grenzen stellen betekent niet dat je voortaan alleen nog maar voor jezelf kiest. Rekening houden met anderen is een mooie eigenschap.

Het verschil zit erin dat jij daarin ook zelf blijft meetellen.

Je kunt behulpzaam zijn én nee zeggen. Je kunt betrokken zijn én ruimte nodig hebben. En je kunt rekening houden met een ander zonder jezelf steeds op de laatste plaats te zetten.

Wil je daar stap voor stap mee oefenen? Bekijk dan het Werkboek People Pleasing en ontdek waar jouw patronen ontstaan en hoe je gezondere grenzen kunt gaan stellen.